2. Product Management

Binnen IRN speelt productmanagement een essentiële rol in het beheer en de ontwikkeling van Solutionbouwblokken (SBBs) daarom zijn deze 1:1 vertaald naar producten die IRN levert. Het productmanagement zorgt ervoor dat de oplossingen en diensten die binnen IRN worden gebruikt en geleverd, voldoen aan de gestelde eisen en zich ontwikkelen in lijn met de strategische doelstellingen van de architectuur. Elk SBB heeft een toegewezen Product Manager, die de primaire verantwoordelijkheid draagt voor beheer en exploitatie, LCM en voor de productontwikkeling en de migratie van het betreffende product (SBB). De Product manager stuurt het team aan dat de uitvoering doet en dus een SBB ontwikkelt en beheert.

2.1. Verantwoordelijkheden van de Product Manager

De Productmanager (PM) is verantwoordelijk voor het uitzetten van de roadmap en de functionele aansturing van het Beheerteam (dit is ten aller tijde een DevOps team), met als doel te zorgen dat het product wordt ontwikkeld en beheerd volgens de solutionarchitectuur. De PM werkt daarom nauw samen met de Solution Architect om ervoor te zorgen dat het product voldoet aan de technische, functionele en strategische richtlijnen.

De belangrijkste verantwoordelijkheden van de Productmanager zijn :

• Ontwikkeling van de roadmap: De PM ontwikkelt een roadmap voor het SBB op basis van de solution architectuur, waarin de planning en strategie voor de komende periode worden vastgelegd. De verschillende roadmaps van de producten vormen samen het jaarplan van de afdeling waar het beheer, LCM en ontwikkeling wordt uitgevoerd.
• Kwaliteitsborging: De PM bewaakt de kwaliteit van het product, zodat het voldoet aan de gestelde eisen en verwachtingen van de afnemers. De PM rapporteert hierover aan het lijnmanagement van IRN (over de organisatorische ondersteuning) en de architectuur stuurlijn (over de dienstverlening samenwerking) 
• Afstemming met stakeholders: De PM zorgt voor afstemming met de andere productteams waarmee afhankelijkheden zijn. Met het portfoliomanagement en de architectuur wordt de roadmap afgestemd op de eisen en wensen van afnemers buiten IRN en de samenhang in de serviceketen.

2.2. Roadmapontwikkeling

De roadmap is een integraal onderdeel van elk SBB en biedt een overzicht van de geplande ontwikkelingen en mijlpalen voor de dienst. De Productmanager is verantwoordelijk voor het opstellen en onderhouden van de roadmap, die regelmatig moet worden bijgewerkt op basis van de veranderende behoeften van de organisatie, technologische ontwikkelingen en feedback van stakeholders.

Bij het ontwikkelen van de roadmap worden de volgende onderdelen beschreven:

• Innovatie: Ontwikkelingen die verbeteringen doorvoeren in het product die de waarde van het SBB vergroten.
• Onderhoud: Het plannen van updates, upgrades, en andere noodzakelijke aanpassingen om de continuïteit van de dienst te waarborgen. Dit is essentieel voor het plannen van de life-cycle voor afnemende partijen.
• Lange termijn ontwikkelingen: De roadmap beschrijft lange termijn ontwikkelingen van de dienst en de migratie die daar aan ten grondslag ligt. Dit behoeft geen uitwerking, maar wel een doorkijk. Ook dit is nodig om het LCM van afnemers voor langere termijn te borgen.

Elk jaar worden in de eerste week van oktober alle roadmaps van de SBBs vastgesteld voor het volgende jaar. Deze worden vervolgens intern binnen RWS gepubliceerd door het portfoliomanagement, zodat afnemers hiermee het LCM en de ontwikkeling van de eigen werkzaamheden kunnen vaststellen.

2.3. Samenwerking met de Solution Architect

Een nauwe samenwerking tussen de productmanager en de solution architect is van groot belang voor het succes van een SBB. De solution architect is verantwoordelijk voor het technisch ontwerp op hoofdlijnen (HLD) van het SBB en werkt samen met de Productmanager om op basis van de roadmap tot een architectuur voor het product te komen. Tegelijkertijd is het aan de solution architect zaak om ervoor te zorgen dat de architectuur voldoet aan de kaders van het ABB en dat de solutionarchitectuur goed is gedocumenteerd. 

Ook speelt de roadmap van het product mee die door de leverancier, of door de ciommunity, wordt gemaakt. Dat vormt uiteindelijk de basis van de roadmap. Immers, als de functie niet in het product zit kan het ook niet bij Rijkswaterstaat worden geïmplementeerd. 

De Solution Architect adviseert de Product manager over:

• Technische mogelijkheden: Wat mogelijk is binnen de bestaande architectuur en waar ruimte is voor innovatie.
• Beperkingen: Technische beperkingen die de ontwikkeling van het SBB kunnen beïnvloeden.
• Integratie: Hoe het SBB zich verhoudt tot andere bouwblokken binnen IRN en hoe het kan worden geïntegreerd in de bredere architectuur

Praktisch wordt de roadmap dus als volgt ontworpen:

1. Leverancier of community van het product levert de productroadmap en de bestaande set aan functionaliteiten.
2. Solution architectuur geeft aan de product owner aan wat er kan worden gerealiseerd op basis van de huidige situatie en wat er moet gebeuren om functionaliteiten beschikbaar te maken voor Rijkswaterstaat.
3. De product manager bepaald vervolgens de prioritering op basis van de input van de solution architect. Daarmee wordt het werkpakket gevormd voor de uitvoerende teams.

2.4. Life cycle management en Productverantwoordelijkheid

De productmanager draagt tevens de verantwoordelijkheid voor het life cycle management van het SBB. Dit betekent dat de POM toeziet op de volledige levenscyclus van het product, van de initiële ontwikkeling tot aan het uitfaseren en vervangen van de dienst. Dit omvat het opstellen van een helder overzicht van de fases die het SBB doorloopt, zoals de ontwikkelfase, testfase, productiefase en uiteindelijk de afbouwfase.

Gedurende de levenscyclus is het aan de productmanager om ervoor te zorgen dat het product blijft voldoen aan de eisen van de afnemers en dat er tijdig updates of verbeteringen worden doorgevoerd.

2.5. Verantwoording en Documentatie

Een belangrijk aspect van het productmanagement binnen IRN is de documentatie. De Productmanager moet ervoor zorgen dat alle aspecten van het SBB goed zijn vastgelegd. Uitwerking hiervan gebeurt veelal door het portfoliomanagement, maar de specificaties hiervan worden aangeleverd door het product managment. 

• Service Level Agreements (SLA’s)
• Aansluitvoorwaarden
• Kosten en Verantwoordelijkheden

Verder levert het productmanagement ook de volgende informatie:

• Handleiding voor gebruik: instructies voor de afnemers om het product af te nemen en hoe dit het beste is in te zetten, waaronder ook de wijze waarop er het meest kosteneffectief gebruik kan worden gemaakt van het product of dienst. 
• Werkinstructies voor het beheerteam: omdat de productmanager verantwoordelijk is voor de uitvoering en de aansturing van een beheerteam, zijn werkinstructies voor het beheerteam hier ook onder.